Oluş Fiili Ne? Bir Anlam Yolculuğu
Oluş fiilini duymayan yoktur, ama ne anlama geldiğini derinlemesine düşündüğümüzde, birçok kişi aslında tam olarak ne ifade ettiğini bilemiyor olabilir. Hem dilsel hem de günlük hayattaki kullanımı çok önemli olan bu fiil, aslında hayatın pek çok alanında karşımıza çıkıyor. Ama gelin, oluş fiilini anlamak için biraz daha yakın bakalım, hem de kendi hayatımdan örneklerle harmanlayarak.
Çocukluktan İkinci Öğretmenime: Oluş Fiilini Keşfetmek
Ankara’da, küçük bir mahallede büyüdüm. Çocukken okulda, öğretmenimiz bir gün bize fiilleri anlatırken “Oluş fiili nedir?” diye bir soru sormuştu. Tabii ki o zamanlar “Oluş fiili ne?” sorusunun önemi bana çok anlaşılır gelmemişti. Ama bir şekilde bu kelime, benim zihnimde yer etmişti. Öğretmenimizin söyledikleri aklımda kalmıştı: “Oluş fiilleri, bir şeyin var olmasını ya da bir şeyin meydana gelmesini anlatan fiillerdir. Yani, oluş fiilini duyduğunuzda, bir şeyin bir anda var olduğu ya da şekil değiştirdiği bir anı düşünün.” O an, sanki tüm dünya o kadar netleşti ki. Düşünsenize, bir şeyin aniden var olması… Neredeyse büyülü bir şey gibi!
Oluş fiilini anlamanın basit bir yolu, kendi hayatımızdaki olayları düşünmek. Sadece “doğmak” veya “yükselmek” gibi kelimeler değil, aynı zamanda “gelişmek”, “dönüşmek” ve “meydana gelmek” gibi fiiller de bu kategoride yer alır. Yani, bir şeyin bir anda var olması veya değişmesi oluş fiilini anlatan bir durumdur. Fakat bu durumu sadece dilde değil, iş hayatımda da çokça gözlemledim. Verilerle uğraşan biri olarak, bir süredir işlerimin içeriğini biraz daha farklı şekilde inceliyorum.
Verilerle Birleşen Oluş: İş Dünyasında Karşımıza Çıkanlar
Ekonomi okuduğum için verilerle çok fazla zaman geçiriyorum. Bir gün, çok sevdiğim bir iş toplantısında, şirketin yıllık gelirlerine bakıyorduk. Bir şey dikkatimi çekti: yıllık gelir grafiği neredeyse sıfırdan bir patlama yapmıştı. Yani, bir anda yükselmişti! İşte tam o anda oluş fiili bambaşka bir anlam kazandı. Her şeyin “olması”, sanki bir an önce olmuş gibi hissettirdi. Olayın arkasındaki sebep neydi? Doğrudan veri analizleri, yapılan stratejik yatırımlar, küçük ama etkili değişiklikler… Yani bir bakıma, veri dünyasında da “olmuş” bir şey vardı: Oluşmuş bir başarı, ardında planlama ve hesaplamaların bulunduğu bir başarı!
Çok sayıda rapor okuduğumda da şunu fark ettim: Verilerin bir anda “olması” değil, uzun bir sürecin sonucu olarak gelişiyor. Ama bazı şirketler, bir anda çok büyük bir atılım yapabiliyor. Hangi durumlarda oluş fiilinin etkisi daha hızlı devreye giriyor? Şirketler dijitalleşmeye başladığında, küçük yeniliklerle büyük değişimlere ulaşabiliyor. İnsanın yaratıcı fikri ve doğru zamanlama ile tüm süreçler adeta “oluyor.” Bu da bize hayatın her anında oluş fiilinin arka planda nasıl şekillendiğini gösteriyor.
Oluş Fiilinin Çevremdeki Gözlemleri
Bir yandan ofis dünyasında işlerimin ve verilerimin ne kadar hızla dönüştüğünü gözlemlerken, bir yandan da insan ilişkilerindeki oluş fiiline dikkat etmeye başladım. Özellikle son zamanlarda çevremdeki değişimleri fark ettim. Mesela, birkaç arkadaşım büyük bir karar alıp kendi işlerini kurmaya başladılar. Bir sabah uyanıyorlar, ve işlerini kuruyorlar! Bir bakıma, “oluyor”. Ama içsel değişim ise biraz daha uzun bir süreç; düşünceler, planlar, zorluklar derken, bir gün sonunda o iş gerçekten “oluşuyor.” Ama bunu anlatan kelime nedir? Tabii ki, “oluş fiili.” Hani o, bir şeyin aniden var olması… Ama biriken bir süreçten sonra.
Oluş Fiili ve Toplum: Değişimin Anlamı
Toplumsal değişimlere baktığımda da “oluş fiili”nin etkilerini görmek mümkün. Son yıllarda Türkiye’de dijital dönüşüm çok büyük bir hız kazandı. Bu dijitalleşme, neredeyse her sektörü etkiledi. Hepimiz sosyal medya sayesinde o kadar hızlı bir değişim yaşadık ki, bir bakıma toplum olarak oluş fiilini yaşadık. Aniden, her şey dijitalleşti. Ama tabii bu oluş süreci aslında o kadar da hızlı değildi. Ama toplumun genelinde bir anda, dijitalleşme dediğimiz şey var oldu. Kafamda, ekonomiyle ilgili öğrendiklerimle toplumsal gözlemlerim bir araya geldiğinde, gerçekten büyülü bir denklem gibi duruyor bu durum.
Sonuç Olarak: Oluş Fiili Gerçekten Ne Demek?
Oluş fiili, hayatımızın her alanında karşımıza çıkar. Herhangi bir şeyin, bir olayın ya da bir durumun varlık kazanması, adeta “olması” anlamına gelir. Bunun arkasında ne kadar veri, planlama, süreç varsa da, bir noktada her şey “olur” ve işte o anı anlamlandırmak için oluş fiilini kullanırız. Ekonomi gibi sayılarla uğraşan birinin bakış açısından, insan ilişkilerindeki değişimlere kadar, oluş fiili her yerde! Ve bazen bir şeyin aniden meydana gelmesi, büyülü bir etki gibi görünebilir, ama bunun ardında çok daha derin bir süreç olduğunu unutmayalım.